ميرزا محمد على ( معلم حبيب آبادى )
1944
مكارم الآثار در احوال رجال دوره قاجار ( فارسى )
* ( 1185 - تولد مرحوم حاجى نايب الصدر شيرازى ، رضى اللّه عنه ) * وى مرحوم معصوم عليشاه ميرزا محمد معصوم بن رحمتعلى شاه شيرازى است كه در ( 1208 ج 2 ش 131 ) گذشت . مرحوم حاجى نايب الصدر از اجلهء فضلا و بزرگان رجال اين عصر بود ، و در سحر شب شنبه چهاردهم ماه ربيع المولود اين سال از بطن دختر ميرزا مهدى خليفه سلطانى جرقويهاى ( كه در سنه 1300 وفات كرده و در صحن كوچك حاير حسينى ع دفن است ) در شيراز متولد شده ، و سالها در همانجا و عتبات و تهران در خدمت چندين نفر از علما و عرفا و حكماء بزرگ و اهل فضل و كمال و علم و عرفان درس خواند تا بدرجات عاليه در علوم شريعت و طريقت و عرفان و حكمت نائل گرديد و شعر هم مىگفت و تخلص معصوم مىنمود چنان كه هم در طريقت معصومعلىشاه لقب داشت ، و در سنه 1295 ( بعد از فوت برادرش منصور على ) از طرف ناصر الدّين شاه به نايب الصدر ملقب شد ، و چندين سال در اطراف بلاد هند و ايران سفرهاى عديده نمود و حاصل معلومات خود را در ظرف اين سنوات كتابى كريم تأليف فرموده بنام « طرائق الحقائق » در سه جلد : اول در اثبات حقيقت تصوف . انجام تأليفش 2 شنبه 9 ع 1 سنه 1315 . دويم در احوال عرفاء صدر اسلام تا شاه نعمت اللّه . انجام تأليف آن روز 1 شنبه 8 شوال سنه 1316 . سيم در احوال شاه نعمت اللّه تا زمان تأليف و أعيان معاصرين هريك از عرفا در اين دو جلد . انجام تأليف آن عصر 2 شنبه 6 صفر سنه 1318 . در كتاب « نابغهء علم و عرفان : 364 » نوشته كه وى چند سالى حالش خوش بود ولى بعدا مدتى انقلاب حال برايش دست داده و خود دعواى جانشينى حاج آقا محمد نمود و خود را معصوم عليشاه ناميد . و هم او در انقلاب مشروطيت وارد بود و در زمان محمد على شاه